گیاهان دارویی روستای فخرآباد آنغوزه

گیاهان دارویی روستای فخرآباد آنغوزه

آنقوزه یا آنغوزه گیاهی است علفی چند ساله، ریشه آن کمی ضخیم و گوشتی، برگ‌های آن بسیار بریده و غباری، ساقه آن مجوف و گوشتی و بلندی آن تا ۲ متر می‌باشد. گل‌های آن به رنگ زرد و به گروه چتر مانند در انتهای ساقه ظاهر می‌شود. آنقوزه در چند سال اولیه سن خود ساقه قابل رویتی ندارد و برگ‌های آن گسترده روی زمین است که در مراتع به نام «کماه» و «انگزاکماه» چوپانان می‌شناسند و مورد توجه و علاقهٔ گوسفندان است. دام را چاق می‌کند ولی گوشت گوسفند کمی بدبو می‌شود.

 

بخوانید 〉 کاشت و پرورش آنغوزه گیاهی با سود بسیار بالا

میوهٔ آنغوزه دارای دو تخم به رنگ قهوه ایی تیره و سیاه، بیضی کمی پهن و بسیار بدبو می‌باشد. با تیغ زدن یا قطع ریشه یا قسمت پایین ساقه و یقهٔ گیاه در اواخر بهار، شیرهٔ بسیار متعفنی در طول تابستان خارج می‌شود که در مجاورت هوا به تدریج سفت می‌شود که همان آنغوزه است. آنغوزه در اراضی بائر و خشک و آهکی مناطق گرم آسیا می‌روید. بومی استپ‌های ایران و افغانستان است. در ایران آنغوزه ؛ در کوهسرخ خراسان رضوی ، بلوچستان ، نواحی مختلف جنوب ایران و در دشت ها و کوهستان روستای فخرآباد می‌روید.


  • گیاه‌شناسی انغوزه

آنغوزه گیاهی از تیره چتریان است و به صورت بوته‌ای، بزرگ، علفی و چندساله بوده که ارتفاع آن گاهی به ۲.۵ متر هم می‌رسد. این گیاه دارای ساقه‌ای محکم و ضخیم با سطح نسبتا خشن و گل‌های زرد رنگ است.
از آنغوزه ماده‌ای به نام اولئوگم که نوعی رزین یا صمغ گیاهی است استخراج می‌شود و در کتب طب سنتی به آن انگدان یا همان انغوزه گفته میشود. این ماده در ابتدا شیری رنگ است و مزه‌ای تند و تلخ و نیز بوی بد و متعفنی دارد که تهوع‌آور است و به همین دلیل از قدیم به مدفوع شیطان معروف شده است.

  • انواع شیره آنغوزه

۱- نوع اشکی یا دانه ای

اولین برداشت شیرابه بدون مقطع گیاهی ، نوع اشکی است. این نوع شیره مرغوبترین و نادرترین نوع آنغوزه است که ظاهری غالباً مسطح و بیضوی و اندازه فندق است و به صورت طبیعی از ساقه گیاه و به مقدار کم خارج می شود ونرم و بدون خاک و خاشاک است.
سریع در مجاورت هوا اکسیده و تیره می شود و به رنگ بنفش و سپس قرمز- قهوه ای در می آید و در صورت شکسته شدن مقطع آن سفید مایل به زرد یا گلی رنگ می شود .

۲- نوع توده ای

وقتی که یقه گل را بعد از مراحل آماده سازی گیاه تیغ می زنند از محل زخم شیره ای به رنگ زرد قرمز، قهوه ای و خاکستری قهوه ای خارج می شود. این شیره سفت تر و ناخالص تر از نوع اشکی است و ممکن است در آن کاه و حتی قطعات ریشه و خرده های برگ یافت گردد و ارزش پایین تری نسبت به نوع اشکی دارد.

 

  • طبیعت گیاه

طبیعت گیاه گرم و نسبتا خشک (صفراوی)

  • خواص دارویی گیاه آنغوزه

  1. آنغوزه محافظ خوبی در برابر تری گلسیرید و کلسترول حاصل از خوردن غذاهای چرب است. ماده‌ای به نام کومارین در این گیاه، سبب رقیق شدن خون می‌شود.
  2. آنغوزه خواص ضدبارداری است و در طب سنتی به عنوان دارویی برای جلوگیری از بارداری استفاده شده است.
  3. این گیاه دارای کربوهیدرات، پروتئین و مواد معدنی مانند کلسیم و فسفر است که برای تقویت بدن مفید است.
  4. از دیگر خواص آنغوزه تسکین درد دندان است. به این منظور مقداری از آن را با آبلیمو مخلوط کرده و با پنبه بر روی دندان‌تان قرار دهید.
  5. استفاده از آنغوزه به همراه عسل برای تقویت بینایی، قطع آبریزش و درمان ناخنک چشم مفید است.
  6. مخلوط انغوزه با فلفل و سداب برای درمان بیماری کزاز مفید است و خاصیت آنتی بیوتیک دارد.
  7. مخلوط انغوزه با فلفل برای درمان ترشحات ادراری و عادت ماهیانه موثر است.
  8. برطرف کردن ناراحتی های تنفسی مانند آسم، سیاه سرفه و برونشیت.
  9. درمان اختلالات عصبی در کودکان
  10. کاهش فشارخون و درمان بیماری های قلبی عروقی
  11. خاصیت ضد نفخ و کمک به هضم غذا
  12. جلوگیری از حمله های هیستری
  13. دارای خاصیت آنتی بیوتیک
  14. جلوگیری از رشد میکروب
  15. درمان یبوست
  16. برطرف کردن عفونت های قارچی روده
  17. درمان کزاز، یرقان
  18. مسکن درد گوش

  • طریقه مصرف آنغوزه

آنغوزه را هم می‌توانید به صورت پودر، روغن و ادویه در غذاهای مختلف استفاده کنید.
طریقه مصرف استفاده از صمغ گیاه انغوزه به صورت محلول درآب، تنتور و یا مخلوط با عسل، فلفل، روغن زیتون و…

تنتور : تنتورها با خیس کردن مواد گیاهی خرد شده از هر قسمت گیاه در مخلوط ۴۵ درصد الکل و ۵۵ درصد آب به دست می آید.


  • مضرات انغوزه (موارد احتیاطی و منع مصرف)

  1. مصرف این گیاه برای بزرگسالان عوارضی ندارد ولی در کودکان سبب ایجاد مسمومیت می‌شود.
  2. زیاده‌روی در مصرف انغوزه باعث ایجاد اسهال، نفخ، سوزش ادرار، سردرد، گیجی، سوزش معده و در موارد حاد باعث بروز تشنج می‌شود.
  3. استفاده ی بیش از اندازه از این گیاه ممکن است سبب تحریک گلو، تورم لب ها، آروغ زدن، گاز معده و اسهال شود.
  4. در برخی افراد موجب حساسیت های پوستی مانند قرمزی، خارش و تحریک پوستی می شود.
  5. مصرف زیاد آنغوزه سبب سرگیجه و سردرد و کاهش هوشیاری در هنگام کار می شود.
  6. افراد مبتلا به بیماری فشارخون بالا یا پایین نباید از این گیاه استفاده نمایند.
  7. لطفاً حتماً برای مصرف تمام گیاهان دارویی با متخصص داروی گیاهی مشورت کنید. آنغوزه را در دوران بارداری و شیردهی ( با توجه به این که آنغوزه دارای خاصیت قاعده‌آور است، مصرف زیاد آن می‌تواند موجب سقط جنین شود؛ بنابراین توصیه می‌شود در دوران بارداری و شیردهی مصرف نشود ). و برای کودکان مصرف نکنید. کومارین‌های موجود در این گیاه ممکن است با داروهای ضد انعقاد تداخل کند. در گزارشی آمده‌است که مصرف ۵۰ تا ۱۰۰ میلی‌گرم این گیاه در افرادی که مشکل عصبی دارند باعث تشنج شده‌است.
پیش از مصرف با متخصص یا پزشک مشورت کنید.
این پست را با دیگران به اشتراک بزارید:

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *